Akrep

Akreplerin Özellikleri
Akrep Boyları: Türe göre değişir, çoğunluk 5 cm.10 cm.’ye kadar olabilir.
Akrep renkleri: Sarı, mavi, kırmızımsı kahverengi ve siyah
2,5–5 cm civarında akrep türüne göre siyah, sarı, kahverengi, mavi olabilir.

Akreplerin yaşamı:

Akrepler Böceklerle beslenirler. Genelde taş duvar kovukları, toprak delikler, bodrum, çatı, ahşap bina, depo, moloz yığını gibi yerler akreplerin severek yuvalandıkları yerlerdir. Akrep, yuva ve yiyecek bulmak için binalara yaklaşır veya girer. Ev içine girince yatak, yastık arası, ayakkabı içi gibi loş yerlerde rastlamak mümkündür. Akrepler geceleri aktiftirler. Gündüzleri, karanlık ve serin yerlerde, yuvalarında dinlenerek geçirirler. Akreplerin yuvalarını bahar ve sonbahar yağmurlarıyla sular basınca bina içlerine girişleri sıklaşır.
“Akrepler az ya da çok ama mutlaka zehirlidirler. Koruma içgüdüsüyle temas edince sokarlar. İnsanlarda hayati tehdit oluştururlar.”

Akreplerin fiziki yapısı

1-CİĞERLER
Akrep karnında sekiz adet nefes deliği vardır. Bunlardan sadece biri açık olsa bile akrep hiç zorlanmadan nefes almaya devam eder. Akrep güçlü ciğerleri sayesinde iki gün suyun altında rahatlıkla kalabilir.
2- GÜÇLÜ ZIRH
Akrep’in vücudunu bir zırh gibi saran kabuğu, onu yalnız düşmanlarından değil, radyasyondan bile koruyacak kadar dirençlidir. İnsan vücudunun radyasyona direnci 600 gray dolayındadır. Oysa akrep’de bu direnç 40.000 ile 150.000 gray a kadar yükselir.
3- ZEHİRLİ MIZRAK
Akreplerin bazen insanı bile öldürecek derecede olan kuvvetli zehirleri vücutlarının arka tarafında bulunan mızrakları vasıtasıyla düşmanlara aktarılır.
4- KISKAÇLAR
Akrebin kıskaçlarının görevi, kurbanlarını iğnesiyle sokmadan önce etkisiz hale getirmektir. Ayrıca akrep kıskaçları vasıtasıyla kumu kazıp yer altına gizlenebilir.
5- BEYİN
Akrep başından kuyruğuna kadar uzanan 15 sinir düğümünden oluşan bir beyin yapısına sahiptir. Beynin bu yapısı akrep için süratli karar alma, refleks ve gerekli emirlerin organlara ulaştırılması için büyük bir avantaj sağlar.
6- AYAKLAR
Ayaklarındaki alıcılar akreplerin her türlü hareketi, sesi ve titreşimi algılamasını sağlamaktadır. Bu alıcılar o kadar hassastır ki, akrep, yakınındaki bir canlının kumda oluşturduğu titreşimleri, saniyenin 1/1000′i kadar olağanüstü bir sürede algılayabilir. Ayaklardan gelen sinyalleri işlemden geçiren 8 sinir hücresi adeta bir komite gibi toplanıp, akrep için her defasında avın yönünü ortak bir kararla belirlemektedir.

Akreplerin Davranışları

Akrepler böcek yiyerek beslenirler. Yiyecek bulma ve korunma amacıyla açık noktalardan bina içlerine girerler. Akrep iç alana girdiğinde elbise, ayakkabı, yatak gibi risk yaratan noktalarda dolaşır.

Akreplerin Yaşam Alanları

Tüm akrepler sokar ancak, çok az türleri hariç, yalnız böcek sokmasına alerjik reaksiyon verenler için tehlikelidirler. Akrep sokma vakalarında doktora gidilmesi gerekir.

Zehirli Akreplerle Mücadele İpuçları

Bir konutun çevresindeki akrep sayısını azaltmak için, mümkün olduğunca yerdeki yığın, döküntü ve bitkilerden kurtulmak gerekir. Akrepler Ultraviyole ışık altında yeşil renkte parlarlar, dolayısıyla akreplerin bulunduğu yerlerde gece yürürken, taşınabilir bu tür bir lamba faydalı olacaktır. Akrep istilası durumunda profesyonel hizmet alınması kalıcı çözüm üretmek açısından daha doğrudur.

Zehirli Akrep sokmalarında görülen semptomlar ve diğer alametler;

•Akrep tarafından sokulan yerde 30 dakika veya biraz daha fazla süren çabuk ve şiddetli, yanma hissi uyandıran ağrı ve genelde gözle görülebilen sokulma işareti (iğne izi),
•Semptomlar, akrep tarafından sokulduktan 30 dakika veya bazen 4-12 saat sonra görülmeye başlar ve takip eden 24 saat boyunca artarak kendini gösterir. Ağrı, belli bir bölgede olabileceği gibi, karındaki kramplar şeklinde başka bir yerde de oluşabilir.
•Akrep sokması sonucu bacakları bükememe şeklinde kas koordinasyon bozukluğu veya yürürken sarhoş gibi davranma, istem dışı hareketler, titreme, halsizlik (ataxia), görülebilir.
•Bebeklerde hiperaktiflik ve sebepsiz yere ağlamalar,
•İdrar güçlüğü,
•Solunum güçlüğü ve buna bağlı ölüm.

Akrep sokmalarına karşı:

•Özellikle geceleri, akrep olabilecek yerlerde çıplak ayakla dolaşılmamalı, mümkünse ayağı iyi kapatacak şeyler giyilmeli,
•Akreplere çıplak elle dokunulmamalı,
•Akrep Sokmalarına karşı kamp yaparken veya açık arazide yatarken; doğrudan zeminde yatılmamalı,
•Arazi de çeşitli amaçlarla taş veya ağaç kütüğü vs. kaldırırken akrep tehlikesi’ne karşı dikkatli olmak; taş altında olabilecek bir canlıyı araştıran araştırıcının (biyoloğun) taşı kendine doğru çevirmesi (karşıya doğru değil!) gerekir.
•Bölgenin akreplerinin yüksek zehirli veya pek zararsız olup olmadıklarını öğrenmekte de yarar vardır.

Zehirlenmelerde yapılması uygun olacak tedbirler:

•Akrep sokmasında ilk olarak soğuk (buz vs.) uygulama yapılmalı.
•Ağrıyı azaltmak için hastaya bir analjezik (Aspirin, Paracetamol) verilir ve hemen hastaneye sevk edilir.
•Akrep tarafından sokulan kişinin kalp ve solunum fonksiyonları takip edilmeli,
•Akrebin soktuğu kişi hareket ettirilmemeli ve yara temiz tutulmalı,
•Akrep panzehir’i, sadece ciddi zehirlenme durumlarında tatbik edilmeli,
•Enfeksiyonu önlemek için tetanoz iğnesi yapılabilir.
•Akrep zehir’i gözlere temas edecek olursa; bol su veya süt vs. gibi bir sıvı ile yıkanmalıdır.

Zehirli Akrep SokmasındaYapılmaması gereken uygulamalar:

•Akrep tarafından sokulan yeri bıçak vs. ile yarmak, kesmek, emmek, çeşitli merhemler sürmek gibi yöntemlere başvurulmamalı veya geleneksel yöntemler “kocakarı ilaçları vs.” kullanılmamalı,
•Akrep sokması semptomlarının etkisini azaltmak için alkol kullanılmamalı.
•Kuvvetli bir zehirlenmeye bağlı herhangi bir semptom veya alamet yoksa, Akrep panzehir’i (antivenom) kullanılmamalı,
•Örümcek veya yılan panzehirleri kesinlikle kullanılmamalı,
•Morfin ve morfin benzeri acıyı azaltacak şeyler kullanılmamalı; zira bunlar Akrep sokmasında nabzın artmasına ve solunum güçlüklerine sebep olabilir.

Akreplerin algı yeteneği

Çölde yaşayan kum akrepleri, küçük hayvanlar içinde en tehlikeli olanlardandır. Bu akrep türünün gözleri hemen hemen hiç görmez. Buna rağmen geceleri avlarının yerini büyük bir ustalıkla belirleyebilirler. Bu durum, akrebin sekiz ayağında da bulunan yarık biçimindeki mükemmel algılayıcılarla ilgilidir. Bu algılayıcılar, milimetrenin milyonda birinden daha küçük titreşimlere yol açan hareketleri bile belirleyebilecek kadar hassastırlar.
Akrebin yakınlarında bir yere bir kelebeğin konduğunu düşünelim. Yere konan kelebek yerde iki tip titreşim dalgası oluşturur. Birincisi saniyede 150 metre hızla ilerleyen hacim dalgalarıdır. İkincisi ise yüzeye paralel olarak saniyede 50 metre hızla yayılan “Rayleigh” denilen dalgalardır. Ava olan mesafe, bu iki dalganın akrebe ulaşma süreleri arasındaki fark tespit edilerek belirlenir.
Avın ne kadar uzakta olduğunu bilmek elbette tam bir tesbit anlamına gelmez. Bu nedenle hedefin hangi yönde olduğunun bilinmesi de şarttır.